ओलिवाद

 मुख्य गरेर उत्पादनका साधन माथिको पहुचका कारणले सृजना भएको वर्गहरू (उच्च र निम्म) साथै त्यस वर्गहरू बिचको द्वन्दात्मक तर परिपुरक सम्बन्धहरूको अध्ययन युरोपमा जन्म भएको युरोपेली माक्र्सवादले गर्दछ। उत्पादनका स्वरूपमा र समाजिक संरचना एवं संस्थाहरूमा कसरी र कस्ता खालका परिवर्तनहरू आउछन् भन्ने समाजशास्त्रीय द्वन्दात्मक दृष्टिकोणको एक मात्र माक्र्सवादको ऐतिहासिक द्वन्दात्मक भौतिकवादी दृष्टिकोणले समाजको रूपान्तरण, परिवर्तन र विकासको सूक्ष्म अध्ययन गर्दो रहेछ भन्ने सम्म त अलिअलि बुझ्न खोजिदैछ।

तर नेपालमा जिवित प्रचण्डपथ, विप्लववाद, चित्रवाद, बिजुक्छेवाद, वैद्यपथ, ओलिवाद जस्ता शक्तिशाली कम्युनिष्ट बुझ्न सिकएन। आखिर के छ त्यस्तो नेपालको कम्युनिष्टमा जो बुझ्न जटिल हुदैछ। के नेपालको कम्युनिष्ट वा भनौं नेपालको नवमाक्रसवाद बुझ्न सकिदैन र? अझ जल्दो बल्दो दुईतिहाईको ओलीवाद के हो  र यसका विशेषता र चरित्र कस्तो हुन्छ भन्ने जिज्ञासा कसैले राखिहाले के जवाफ दिनुहुन्छ विद्वानहरूले?

वर्तमान सरकारले गरेको व्यवहारीक, आर्थिक र नीतिगत अनुशासन गुमाउदा पनि देखाएको सहनशीलता त्यही नेपालको वर्तमान कम्युनिष्ट मानिएको ओलीवादको हिस्सा हो भनेर मान्न पाउने कि नपाउने हामीले। हो भेर मान्ने आधारहरू जति सशक्त छ, होईन भन्ने आधारहरू त्यत्तिनै बनावटी, नक्कली, धुर्त र  कमजोर देखिन्छ। यस्तो अचम्मको वाद रूपि विचारले समय र परिस्थिति अनुशार आफ्नो नाम र परिचय फेरिएको त देखियो तर सबै सबै प्रचण्डपथ देखि ओलीवाद सम्म त्यही एकै विचारले निर्देशित अनि जुन हद सम्म वा हद पार गरेर लक्ष्य प्राप्ति गर्ने देखियो। आत्मकेन्द्रित, अर्थकेन्द्रित। ऐतिहासिक द्वन्दात्मक भौतिकवादको नाममा सातमुखे झोली, शंख, घण्ट, डमरू, खराउ बोक्ने अनि त्यसैको नामको खरानी धस्ने साथै त्यही त्रिशुलले थर्काउने, तर्साउने र ज्यान सम्म लिने कार्य स्पष्ट देखिदैछ।

विश्वसमाजको मानव सभ्यता संकटमा परिरहेको बेला पनि अनुशासन गुमाउदै लोभ, लालचामा केन्द्रित हुनु तिम्रो वाद दोषी कि सामाजिक संरचना !