Thursday, September 24, 2020

 नेपालमा रहेको कम्युनिष्टको चिन्ता भन्दापनि त्यो विशुद्ध माक्र्सवादको शुद्धतामा सैद्धान्तिक, व्यवहारिक फोहोर मिलाउनेहरू संग केन्द्रित हो।

न वेद कसैको पेवा थियो न माक्र्सवाद कसैको पेवा हो।

 नेपालको मौलिक कला,भाषा, धर्म, संस्कार, संस्कृति, भूगोल, परिवेश, परिस्थिति एवं ऐतिहासिक पृष्ठभूमि अन्य भन्दा फरक भएकोले चिनको भौतिक, अार्थिक, सामाजिक तथा राजनैतिक विकास निति र योजना लागुहुन सक्दैन भन्ने गहिरो अध्ययन विगतको अौद्योगिकिकरण, अाधुनिकिकरण र विश्वव्यापीकरण सिद्धान्तले प्रमाणित गरिसकेको छ। वैदेशिक विकास योजना र नीति निर्माण भन्दा वैदेशिक वा चाईनिज इमानदारीता, तत्परता, अनुशासन र लगनशीलता भने सिक्न र स्विकार्न जरुरी छ। 

माक्र्सवादको अादर्श प्रति सम्मान छ।

 असत्य, झुठ र ठग प्रवृत्ति एवं मनसायले मानसपटलमा क्षणिक भ्रम (सत्य र यथार्थ) पैदा गराउन सक्ने क्षमता राख्छ। जो कदापि दिगो हुन्न भन्ने ज्ञानमा पनि इन्द्रजालको जस्तो काला जादु गर्न सक्छ।

 अरू बिग्रिएला र अाफु सप्रने भन्ने दाउमा बस्नु भन्दा पनि अाफु वा अाफ्नो संस्थाको अादर्श, गुण र क्षमता बढाउनुको विकल्प नरोजौं।

 चिन्ता काङ्ग्रेस र कम्युनिष्टको भन्दा पनि त्यो सामाजिक संस्कार एवं परिवेश र त्यस बाट मस्त फाईदा लुटने व्यक्ति वा संस्था संग हो। तपाईं असल लोकतान्त्रिक पक्षधर र कम्युनिष्ट सिपाही हो थाहा छ तर त्यो समुह भित्र त्यस्ता गलत र भ्रष्टहरूको अन्त्य गर्दै अाफ्नो संस्था शुद्धीकरण ल्याउनु हुनेछ भन्ने प्रतिक्षामा छन् अाजको समाज।

 The lion as the king of the jungle by his own attributes and heroic actions.

Congratulations 


अक्सर मानिसहरू पद-प्रतिष्ठा प्राप्तिकालागि अन्धाधुन्ध भागदौड मचाई रहेका हुन्छन्। तर केही यस्ता व्यक्ति हुन्छन् जो अाफुले अाफुलाई, अाफ्ना मन, वचन र कर्म बाट यसरी निर्माण गर्दछन् कि जसलाई त्यस पदले वर्षौंदेखि धैर्यताका साथ प्रतीक्षा गरिरहेको हुन्छ। त्यस्तै एक श्लोकबाट पुष्टि गर्न सकिन्छ।

"नाभिशेको न संस्कारः सिम्हस्य कृयते वने।

विक्रमार्जितसत्वस्य स्वयमेव मृगेन्द्रता।।" अर्थात सिंह जंगलको राजा हुने कुनै अभिशेखको संस्कार हुने नभई अाफ्नै विविध विशेषता र क्षमताका कारण रहेको हुन्छ।


“Darkness cannot drive out darkness, only light can do that” Martin Luther King, Jr. ले भन्नू भएजस्तै उज्ज्वल भविष्यका लागि मार्गदर्शन गर्ने पिताका रूपमा रहनु भएका अादरणीय गुरूदेव श्री नारायण पौडेल ज्यू त्रिभुवन विश्वविद्यालयको अाङ्गीक क्याम्पस त्रिचन्द्र बहुमुखी क्यामपस जस्तो गौरवशाली र ऐतिहासिक क्याम्पसको स्नातकोत्तर समाजशास्त्र विभाग कार्यक्रम संयोजक (Programme Co-ordinator) जस्तो अति संवेदनशील र जिम्मेवार पदमा मनोनीत हुनुभई कार्यभार सम्हाल्नु भएकोमा हार्दिक बधाई ज्ञापन गर्दै अागामी दिनहरूमा त्यो सत्य र धर्मको तेज अझ बढेर जानेछ भन्दै शुभकामना व्यक्त गर्न चाहान्छौं।


 विश्व समाज बुझ्ने क्षमता राख्ने स्व. मदन भण्डारीको जनवादमा सामाजिक, व्यवहारीक र वैज्ञानिकता थियो।

Thursday, September 17, 2020

 अौद्योगिकरणले भित्र्याएको पुँजीवादी समाज संगै कलकारखानामा हुने घटना र सवारी दुर्घटना २० को २१ हुदैछ तर पनि तिमी प्रतिको अास्था दक्षिणी एसियामा २० को १९ भएको छैन। सडक र सवारी दुर्घटनामा ज्यान गुमाउनु तिमीलाई बेवास्ता गरेर नै हो त? 


एक समय परिस्थिति र कालखण्डको बहुदेवतावादी परंपरागत समाजको विश्वासले सामाजिक सुव्यवस्था सञ्चालनका लागि स्थापना गरेको संस्कृति हो यस प्रकारको परंपरा, तर समय, परिवेश र उत्पादनको स्वरूप नै फरक  हुदापनि त्यही संस्कृतिले नै नियन्त्रण र निर्देश दिदैगरेको देखिन्छ। कुनै पनि राष्ट्रको विकास र समृद्धिका लागि त्यस समाज र व्यक्तिको संस्कृति प्रमुख हुने रहेछ। 


विश्वकर्मा बाबाको क्षमताले निपूर्ण ईन्जिनियरीङ मस्तिष्कको क्षमताको सम्मान, सुरक्षा र संरक्षण गर्न नसक्ने समाजको फलाम पुज्ने संस्कार पूर्णतया गलत भन्न मिल्दैन तर यस्ता संस्कृतिलाई अपडेट र सुधार भने गर्न जरुरी देखिन्छ।

जय संस्कृति!

जय विश्वकर्मा बाबा!

 सामान्य स्वास्थ भएका नेपाली समाज संग छलफलकालागि जे छ त्यो विषयवस्तुको महत्वमा नगनिने विषयवस्तु मात्र रहेको पाईयो। तर मानसिक संतुलन सामान्य अवस्थामा नरहेका भनिनेहरू बरू विषयवस्तुको महत्व पाउने विषयवस्तुको उठान गरिरहेको हुन्छन्। स्वस्थ्य मानसिक भएका संग विषयवस्तु छैन र जो संग विषयवस्तु र मुद्दा छ तिनको मानसिक स्वास्थ सामान्य छैन। अब यस्ता प्रकारका दुवै थरी बाट नेपाली समाजको पुनः निर्माण सम्भव छैन। नेपाली समाजको अान्तरीक अध्ययनमा भेटिएको यथार्थ।

अध्ययन गर्ने विषय यो छ की, मानसिक स्वास्थ सामान्य संतुलनमा रहेकाहरूको चरित्र, विशेषता र हाउभाउ के के हुन् भन्ने उत्सुकता जाग्न सक्छ जुन स्वभाविक हो।

 जेष्ठ राजनीतिक व्यवसायीले अाफु पनि नगर्ने अनि अरूलाई मौका पनि नदिने र उक्त समय र स्थान अाफै अोगटेको अोगटेकै गर्ने। अनि जुन युवाले त्यो सुवर्ण अवसर पाएका छन् ति एक कार्यकालको पूर्ण अवधि नपुग्दै सिघ्र स्खलित हुने। भनेपछि नेपाली जनता अब कसको अाशा र भरोसामा पर्ने?

 माक्सवादको नामको व्यपार र विश्वेश्वरप्रसाद लाई देवत्वकरण गर्नाले हुने क्षति हाम्रो सन्तानले भोग्ने छन्। जस्तो थियो त्यस्तो छदैछैन र जे हुदैछ त्यो त्यसरी हुनुहुदै।

बथान भेडाको हुन्छ, भिड मानिसको। मानिसको भिडले कुनै उदेश्य प्राप्ति गर्ने वा कार्य सम्पन्न गर्न सक्छ भन्ने विश्वास नेपाली समाजमा अाज पनि देखिन्छ। नेपाली समाज र राजनीतिक संगठनलाई भिड बटुल्न सक्ने भन्दा पनि न्याय, समानता, समता, विकास र समृद्धिको मुद्दामा हिड्न सक्ने बनाउन जरुरी छ।

 सोचमा जरागाढेर बसेको गरिबी नै लोकतन्त्रको बाधक हो।

 निश्चितरूपमा हामी कुलमानवादी हौं तर कुलमानलाई देवत्वकरण गर्दैनौं।

 नातावाद र कृपावाद जस्तो अमानवीय र असामाजिक वाद कुनै कम्युनिष्ट मात्रको चरित्र हुँदै हैन। यो कथित तेस्रो विश्वका कमजोर मुलुकहरूको साझे र प्रमुख विशेषता हो। होईन भने के सत्तामा अाज सम्म रहेर पटक पटक सरकार संचालन गर्ने प्रमुख दलका प्रधान प्रतिनिधिले त्यसो नगरेको छ र! नैतिकताको अाधारमा कसैको नाम खुलाउन नसकेपनि यस्तो कदम देखि सायदै अछुतो होलान वहाँहरू मध्ये कोही।


खड्ग प्रशादहरूले नेपाली समाज र नेपाल बिगारेका हुन् कि नेपाली समाजले खड्ग प्रशादहरू बिगारिरहेका छन्? त्यो खड्ग प्रशादहरू हाम्रो सदस्य हुन्, हामी खड्ग प्रशादको सदस्य हैनौं। समाजले अाफ्नो गलती लुकाउन अरूलाई अारोप लगाएको स्पष्ट देखिन्छ जो अाफु पानी माथिको अोभानो बन्ने र हरूवाको छेरूवा दाउ कूचाल र कूनीति भन्दा अरू केही हैन। अझै पनि नेपाली समाजको गर्भमा यस्ता थुप्रै केपी भ्रूणहरू विकसित हुदैछ जो नैतिकता, ईमानदारीता, न्याया र समताको कर्ममा विश्वास राख्ने भन्दा उखान-टुक्का, चुट्किला र थुतुनो र अोठे जवाफमा गहिरो विश्वास राख्छन्।


यस्ता नातावाद-कृपावाद र भ्रष्टाचार जस्तो निच र घटिया कार्य वा घटना राजनीतिक द्वेष मात्र नभई मुख्य गरेर कमजोर मुलुकको समाजमा भएको असामाजिक रोगको खतरनाक संक्रमण पनि हो।

 असुरक्षित राष्ट्रमा रहेका एक नागरिकको अल्पअायुमै भएको निधनमा अर्थ र तर्क होला नहोला तर यस्तो असुरक्षित सडक र राज्यको यस्तै प्रणालीले सारा नेपाली असुरक्षित छौं भन्ने प्रतिनिधि घटना हो अादरणीय दाजु श्री टिकारामको मृत्यु।


मिति २०७७ भदौ २९ गते सोमबार असोज कृष्ण द्वादशी दिनको साढेचार बजे सुन्सरीको दुहबीमा काम बाट फर्कने क्रममा एम्बुलेन्सको ठक्कर बाट भएको दुर्घटनामा परेर ज्यान गुमाउने खोटाङ जिल्ला मझुवागढी नगरपालिकाको दोर्पा दोबेला स्थायी घर भई हाल अस्थायी बसोबास विराट चोक रहेको श्री पर्शुराम श्रेष्ठका ४४ वर्षीया जेठा छोरा हाम्रो बुढीमामलीका अादरणीय दाजु स्व. टिकाराम श्रेष्ठको निधनले हामी नाता ईष्टमित्रहरूलाई स्तब्ध र भावविह्वल बनाएको छ। 


वहाँको अात्माको शान्तिको कामना गर्दै फेरि फेरि अर्को जुनीमा यस्तो नेपाल जस्तो असुरक्षित राष्ट्रमा जन्म नहोस् साथै त्यस्तो राष्ट्रमा जन्म होस् जहाँ नागरिक मालिक होस् चौतर्फी न्याय र सुरक्षा रहेको विकसित र शक्तिशाली अनि कल्याणकारी राज्यमा जन्म होस् भन्दै भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दछौं। साथै सोकाकुल परिवारमा गहिरो समवेदना प्रकट गर्दछौं।


 अौद्योगिकरणले भित्र्याएको पुँजीवादी समाज संगै कलकारखानामा हुने घटना र सवारी दुर्घटना २० को २१ हुदैछ तर पनि तिमी प्रतिको अास्था दक्षिणी एसियामा २० को १९ भएको छैन। सडक र सवारी दुर्घटनामा ज्यान गुमाउनु तिमीलाई बेवास्ता गरेर नै हो त? 


एक समय परिस्थिति र कालखण्डको बहुदेवतावादी परंपरागत समाजको विश्वासले सामाजिक सुव्यवस्था सञ्चालनका लागि स्थापना गरेको संस्कृति हो यस प्रकारको परंपरा, तर समय, परिवेश र उत्पादनको स्वरूप नै फरक  हुदापनि त्यही संस्कृतिले नै नियन्त्रण र निर्देश दिदैगरेको देखिन्छ। कुनै पनि राष्ट्रको विकास र समृद्धिका लागि त्यस समाज र व्यक्तिको संस्कृति प्रमुख हुने रहेछ। 


विश्वकर्मा बाबाको क्षमताले निपूर्ण ईन्जिनियरीङ मस्तिष्कको क्षमताको सुरक्षा र संरक्षण गर्न नसक्ने समाज फलाम पुज्ने संस्कार पूर्णतया गलत भन्न मिल्दैन तर यस्ता संस्कृतिलाई अपडेट र सुधार भने गर्न जरुरी देखिन्छ।

जय संस्कृति!

जय विश्वकर्मा बाबा!

Friday, September 11, 2020

 राणा शासनको अन्त्य भएको ८ दशक भईसको

पञ्चायती व्यवस्थाको अन्त्य भएको ३ दशक भईसको

केन्द्रीकृत राजसंस्था सहितको प्रजातन्त्रको अन्त्य संगसंगै लोकतान्त्रिक गणतन्त्र अाएको पनि १ दशक बढी भईसकेको छ।

अाज  स्पष्ट संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रले स्थापित गरेको उपलब्धि "हामी सार्वभौमसत्तासम्पन्न नेपाली जनता।" हुदैगर्दा पनि हिजो एकात्मक, निरंकुश, पञ्चायती, केन्द्रीकृत, नातावाद जस्तो व्यवस्थाको धङधङी अाज पनि नागरिकमा "रैती" को तथा केही नेताहरूमा अाफु "साशक"को अवशेष देखिदैछ।

धेरै शासन अाए गए तर हुकुमी व्यवस्थामा परिवर्तन नअाएको हो भन्ने स्पष्ट छु।

Thursday, September 10, 2020

 पशुपंक्षी, दुग्ध तथा कृषिजन्य वस्तुको उत्पादनमा लागेका देवतारूपि कृषकको खेत बाँझो नहोस्!

गुणस्तरीय बाली उत्पादन होस्!

त्यस्ले सुपत मूल्य र बजार पाअोस्!

ती किसानहरूको सम्बन्ध त्यो बिजुली बस संग होस नहोस्, उमेरले विद्यार्थी, वृद्ध, महिला र अशक्तलाई यात्रा निशुल्क होस्।

बिजुली बसको दिर्घायू र सवारीमा दीर्घकालको कामना, हार्दिक बधाई तथा शुभकामना।

धन्यवाद सहित करदाता जनता प्रति हार्दिक अाभार प्रकट गर्न चाहान्छौं।

न त व्यक्ति देवता, न त राज्य मन्दिर, हामी तीन कोटि जनता जनार्दन!

Tuesday, September 8, 2020

 समाजको त्यो सामाजिक #मूल्य, #मान्यता र #संस्कारमा प्राकृतिक र सामाजिक दुवै विज्ञान मिश्रित रहेको हुन्छ। प्रकृति विज्ञानको एउटा भाग मानिने भौतिक विज्ञान समाजको एउटा अंग मात्र हो। भौतिक विज्ञानले अाफुलाई सर्वश्रेष्ठ र सामाजिक विज्ञानले त्यो विज्ञानलाई बहिस्कार गरेर समाज चल्न सक्दैन, विशेष गरि पुँजीवादी अत्याधुनिक समाज।

अाफुलाई अत्याधुनिकवादी महसुस गर्ने अाधुनिक पुस्ता र परंपरावादी ठान्ने #अादर्श_पुस्ता अाफैमा पूर्णरूपमा परिपुरक हुन्छन्। दुवै पुस्ताको अन्तरक्रियाले सिङ्गो समाजको सामाजिक निरंतरता र परिवर्तनका लागि संघर्ष गरिरहेका हुन्छन्, जसले समाजलाई #समाज बनाई रहेको हुन्छन्। 

यही हो समाजको प्रकृति फेरिपनि...

 नाफा एवं अाम्दानीको सृजनालाई मात्र महत्व दिने वर्तमान समाजको यात्रा कहाँ र कहिले सम्म!

यो पुँजीवादी विश्वव्यापीकरणको युगमा कुनै व्यक्ति वा संस्थाले पुँजीका साधन मार्फत के कस्ता र कति महत्वको भौतिक र अभौतिक वस्तु तथा सेवाको बिक्री वितरण र के खरिद गरिरहेछ भन्नू भन्दा पनि त्यसबाट कति नाफा कमाउन सकिन्छ र स्तर देखाउन सकिन्छ भन्नेमा सम्पूर्ण ध्यान केन्द्रित रहेको देखिनु अाजको समाजको प्रकृति हो।


#स्तरीय_जीवन_भन्दा_गुणस्तरीय_जीवन_बलियो

#Quality_Life Vs #Standard_Life

Sunday, September 6, 2020

 मस्तिष्कको विकास हुनु भनेको खप्पर भित्र रहेको गिदीको तौत र अायतन बढनु मात्र हो र?

त्यस्तै हो भने माक्र्सवाद र कम्युनिष्ट मेनिफेस्टो प्रतिपादन गर्ने अादर्श व्यक्तिहरूको मस्तिष्कको तौत १४०० ग्राम र १५ सेन्टिमिटर लम्बाई भन्दा माथिनै थियो होला त?

महामानव वि.पि. को मस्तिष्कको तौल लाई अाफ्नै मस्तिष्कको तौल संग दाँज्नुले निम्त्याउने दुर्घटनाको जवाफ कस्ले दिने?

नेपाली काङ्ग्रेसको दोस्रो जागरण अभियानको सद्भावपूर्ण हार्दिक शुभकामना!