जातिय पहिचान र पितृसत्ता

 जातिय पहिचान र पितृसत्ता

एकै मान्छेमा दुई जात-थर र पहिचान (Caste, Ethnicity, & Identity) भएको मान्छे नेपालमा पाईन्छ । असमानता र अन्यायले भरिएको अभ्यास गर्ने हिन्दु पितृसत्तात्मक समाज भित्र पितृवंशज र पतिवंशज दुई जाति र पहिचान पाउन सकिन्छ एक विवाहित नारिको ।

हिन्दु पितृसत्तात्मक संक्रमित पूँजीवादी समाजमा आज पनि विवाह पश्चात् विवाहित नारीको आफ्नो पिताको वंशजको पहिचान स्विकार गरेको कम पाईन्छ वा पतिको वंशज स्विकार गरेको वा दुवै जात-थर पिताको वंशज र पतिको वंशज दुवै स्विकार गरेको अभ्यास देखिन्छ । यो पितृसत्तात्मक समाजको दादागिरी हैन भन्न मिल्दैन र ! विवाह पश्चात् महिलाको जात-थर वा पहिचान नवनिर्मित हुन्छ भन्ने विषय पनि पितृसत्तात्मक हो जसले समानताको खिलाफमा क्रियाकलाप गर्ने हुनाले समाजशास्त्रको अध्ययन क्षेत्र भित्र पर्दछ । एक पुरूष मानव जसको वंशज कहिले परिवर्तन नहुने त्यही समाजमा एक स्त्री मानव विवाह पश्चात वंशज नै नहुने वा पिता वा पति दुवैको वंशज बोकनु पर्ने वा दुई जाती वा पहिचानको हुने कस्तो अजिबौं गरिब अभ्यास छ नेपाली समाजको । बेसरम पितृसत्ता ! एक मान्छेको दुई जात थर हुन्छ कहीं ! 

जस्तो चलायो त्यस्तै चल्छ वा चलाउन सकिन्छ भनेर जसो पनि गर्नु ! त्यस विषय प्रसंगले कता के हुदैछ भनेर नखोज्नु नसोच्नु पनि हुन्छ र ! यदि चलाउदा चल्छ भने सुरक्षीत र न्यायिक अभ्यासको चलन चलाउन किन नखोजेको हामीले । अव्यवहारिक, असभ्य र असमान अभ्यास गर्ने पितृसत्ताको सिपाही र सिकार कहिले सम्म हुने !