नकारात्मक सोच

नकारात्मक सोच भनेको के हो?

कस्तो सोचलाई नकारात्मक सोच भन्ने?

यो किन जीवित छ र कसकालागि छ?

नकारात्मक त्यतिबेला सम्म नकारात्मक हुदैन जतिबेला सम्म त्यो विचार आफु भित्र रहन्छ। अर्थात ती शारीरिक, मनोवैज्ञानिक, आर्थिक, सामाजिक लगायत विभिन्न खालका बाध्यता, अभाव र आवस्यकताको चाहाना हुन सक्छ। त्यही कुनै व्यक्तिको अभाव र चाहाना परिपूर्ति गर्न ती सोचलाई व्यवहारमा प्रयोग गर्न खोज्दछन्। त्यही परिस्थितिले अन्य कुनै व्यक्ति, आफु वा चिजको हानी नोक्सानी हुनसक्ने सम्भावना देखिन्छ भने त्यसलाई नकारात्मक सोच भनिएको होला।

अब प्रसंग यहाँ छ कि, कुनै व्यक्तिको अभाव, बाध्यता, आवश्यकता, गरिबी, मनो रोग वा असन्तुलनलाई नकारात्मक सोच भन्न मिल्छकि मिल्दैन?

भोको बाघले कुनै हिरणको सिकार गर्दछ बस एकदिन बाँच्न जो बाध्यात्मक अवस्थ हो। त्यसलाई नकारात्मक सोचको उपज हो भन्न मिल्ने कि नमिल्ने?

हामी मानव सर्व चेतनशील प्राणी भएकोले मानवका हितकोलागि कुनै कुराको वा कसैको हानी नोक्सानी नगराई पनि कुनै पनि कार्य गर्न सक्छौं। जहाँ त्यस्तो सोचको निर्मुल नै गर्न सकिन्छ एउटा कुरा। तर "नकारात्मक सोच" नामको संस्कार रूपी खेलको राजनितीले समाज, युवा एवं सर्वसाधरण मानिसको मस्तिष्कमाथि गहिरो असर परेको देखिन्छ। जसले समाजमा एकअापस बिच मानव मानवमा बेमेल गराउन मुख्य भूमिका खेलेको हुन सक्छ। जसको लाभ कुनै व्यक्ति, समूह वा वर्गले लिइरहेको हुन्छ।

गहिरो गरि गढेर बसेको समाजले मान्दै आएको त्यो "नकारात्मक सोच" नामको अमानवीय र अपवित्र सामाजिक आरोप हो जो आफुलाई पवित्र र शक्तिशाली देखाउन अन्यलाई लगाईने मिथ्या आरोपरूपी कुसंस्कार हो। यसको आफ्नै वास्तविक अस्तित्व भने छैन तर समाजले यसलाई जीवित राखेको देखिन्छ जो आफु हितका लागि अारोपरूपी एक शक्तिशाली शस्त्रको रूपमा प्रयोग गरिएको प्रशस्तै देख्न सकिन्छ।

"नकारात्मक सोच" शक्तिशाली वर्ग, व्यक्ति वा समुहले अाफु शक्तिशाली रहन वा अरूमा बेमेल ल्याउन वा कसैको मनोब गिराउन खेलिने एक सामाजिक संस्कार रूपी खेल हो। यसको अस्तित्वको बचावट समाजलेनै गरेको देखिन्छ। जस्को कुनै अस्तित्व छैन।

यो मानसिकतामा गडेर बसेको संस्कार हो जस्लाई हामी मानवले मानवको अहितका लागि प्रयोग गरिरहेको छौं। जबकि मानवले मानवको हित मात्र नभई जगत र सृष्टिको हितको संस्कारको विकास गराउनु पर्ने देखिन्छ। सोच सोच हो त्यो अाफैमा नकारात्मक हुन्न। रोगका कारणले वा अभावका कारणले सोचने सोचलाई कदापि नकारात्मक सोच भन्न मिल्दैन त्यस्मा समाज र राज्यको दोष देखिन्छ।